Het domino-effect van de zondagsopening dat nu al een paar jaar aan de gang is in de wereld van de supermarktketens, wordt alsmaar intenser. Nog even en nagenoeg elke voedingszaak is de hele week geopend. Wat betekent dat voor de krantenwinkel?
Delhaize, Carrefour, Okay, Lidl, Aldi, … De meeste grote supermarktketens maakten of maken werk van de zondagsopening. Initieel gebeurde dat via een verzelfstandiging van de filialen, zoals bij Delhaize, nadien groeide de hoop op een gelijkschakeling van de paritaire comités – en zo de loonkosten. Uiteindelijk trokken de ketens vooral zelf naar de onderhandelingstafel met de vakbonden, om zondagswerk en meer flexibele uurroosters af te dwingen.
Een aardverschuiving in het retaillandschap, mét de steun van de federale regering. De wetgevende processen om de verplichte wekelijkse sluitingsdag af te schaffen en de sluitingstijd te verruimen naar 21 uur, naderen intussen hun afrondende fase.
Niet alleen kleine buurtwinkels en zelfstandig beheerde supermarkten verliezen hierdoor hun concurrentieel voordeel op zondag. Hetzelfde geldt voor dagbladhandels die zich engageren om op zondag open te zijn – en misschien zelfs geen enkele rustdag inlassen.
“Ten opzichte van de grootdistributie zijn zelfstandige winkeliers voortaan 7 op 7 in het nadeel”, analyseert Chiel Sterckx, adjunct-directeur bij Buurtsuper.be. “Waar ze dat concurrentieel nadeel – hogere inkoopprijzen, geen schaalvoordelen, een deel van de marge dat naar de hoofdzetel gaat – vroeger nog ietwat konden bijbenen op zondag, is daar nu geen sprake meer van.”
Een niet onbelangrijke nuance: in de praktijk zijn supermarkten enkel op zondagvoormiddag open. Aan de sociale wetgeving, die zondagnamiddagwerk verbiedt, wordt niet geraakt.
Krantenwinkels die op zondag open zijn, maken een – relatief grote – minderheid uit in ons land. Het is echter niet ondenkbaar dat die groep de komende maanden nog flink zal slinken. Dat verwacht ook Chiel Sterckx. “Ik kan de rekening van deze winkels niet maken, maar de kans is inderdaad reëel.”
Ter herinnering: de huidige wetgeving rond de sluitingsuren en de wekelijkse rustdag voorziet een specifieke uitzondering voor dagbladhandels:
Een voorafgaande vergunning (om op zondag open te zijn, red.) kan eveneens opgelegd worden aan de vestigingseenheden waarvan de hoofdactiviteit de verkoop van de volgende producten uitmaakt: kranten, tijdschriften, tabak en rookwaren, telefoonkaarten en producten van de Nationale Loterij.
Hoe hevig de zondagse concurrentiestrijd effectief wordt, hangt af van situatie tot situatie. Voor dagbladhandelaars die met hun diversificatiestrategie inzetten op voeding, is het risico op omzetverlies wellicht groter. En dat is evenzeer het geval wanneer de supermarkten in de buurt een uitgebreid persaanbod hebben.
Een dagbladhandel die de hete adem van de supermarkt slechts beperkt voelt, is BIJ Hilde en Lieven in Tielt. Meer dan met zichzelf, zit uitbater Lieven in met het personeel van de supermarkten. “We zijn zondagvoormiddag open, van 10 tot 12 uur, maar dan vooral voor onze sportweddenschappen”, legt hij uit. “In mijn ogen is het voor een krantenwinkel geen must om op zondag klanten te verwelkomen en zijn supermarkten geen directe concurrentie. Het zullen de mensen zijn die in de supermarkt werken op zondag – straks aan standaardloontarieven bovendien – die de dupe zijn. Ik vraag me af waar de evolutie naar 7 op 7 en 24 op 24 zal stoppen.”
Chiel Sterckx besluit met advies voor de dagbladhandelaar die zich wel zorgen maakt. “Breng je rendabiliteit goed in kaart. Bekijk je omzet per dag en zet daar je kosten naast om op zondag te openen – personeelskosten, maar ook het aspect van je eigen work-life balance als je alleen in de winkel staat. Op basis daarvan kan je een onderbouwde beslissing nemen. Dat een extra dag vaak eerder een omzetverschuiving dan een omzetverhoging oplevert, is een inzicht dat daarbij kan helpen.”
Als sectororganisatie vinden wij het belangrijk om te luisteren naar de meningen van onze lezers. Daarom is het mogelijk om op de artikels op onze website te reageren. Persradar verzoekt haar lezers dit op een volwassen en beleefde manier te doen. Beledigingen, persoonlijke aanvallen, het spammen van de commentaren, illegale informatie (bv. inbreuken op het auteursrecht of andere wettelijke bepalingen) en commerciële informatie zijn niet toegestaan. Persradar en de redactie van Radar eigenen zich daarom het recht toe om dergelijke reacties te verwijderen wanneer zij dit nodig achten.
Verder gaan wij uit van de goede intenties van de Radar-lezer. Commentaren worden niet voor publicatie goedgekeurd. Radar wijst alle verantwoordelijkheid af voor wat in de commentaren verschijnt en hoeft qua visie, waarden en mening niet noodzakelijk akkoord te gaan met wat in deze commentaren verschijnt.